31.10.2019 15:48
Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Bir çeşit kağıt katlama sanatı olarak bilinen origami Japonlara özgü bir kavram ve çalışmadır. Daha çok el becerisini geliştiren ve aynı zamanda insana ait üretme, şekillendirme ve sanatsal zekayı geliştiren origami ile ilgili bu makalemiz de “Origami nedir kısaca, Origami nedir, matematikle ilişkisi, Origaminin çocuk gelişimine etkisi, Origaminin tarihi kısaca, Origaminin sözlük anlamı, Origami hakkında ilginç bilgiler, Origami nasıl yapılır?” gibi aklınıza takılan tüm sorulara cevaplar bulacaksınız. Keyifli okumalar.

Japonca’da “Oru” (katlama) ve “Gami” (kâğıt) kelimelerinin birleşmesinden meydana gelen ve “katlanmış kâğıt” manası taşıyan origami, Japon milletine has bir çeşit kâğıt katlama sanatıdır diyebiliriz. Bu sanatı 4 ana başlık altında inceleyeceğiz.
 
Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi 

1. Klasik Origami 

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Klasik origami sanatında kesme ve yapıştırma işlemi yapılmadan tek parça kağıdı katlayarak figür yapılmasıdır. 

2. Modüler Origami

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Modüler Origami de ise yine tek parça kağıt kullanılarak 3 boyutlu geometrik şekillerin birleştirilmesi ile meydana gelen figürlerdir. Bu tarzda kullanılan figürlerin sayısının sınırı yoktur. 

3. Krigami

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Krigami ise diğer üç türden farklı olarak kağıt kesme sanatıdır. Yani tek parçadan değil, sayısız kesilmiş kağıt parçalarından yapılan bir sanattır. 

4. Islak Katlama Yöntemiyle Origami

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Islak katlama yöntemi ile origami de adından da anlaşılacağı gibi kağıt ıslatılarak özellikle hayvan çeşitlerinin birebir benzerinin yapılmasıdır. 
Kağıt ıslakken istediğiniz şekli vermek çok daha kolaydır. Islak kağıtla daha doğal görünümlü şekilleri yapması ise bir hayli kolaylaşır. Bu tarzı ilk olarak Akira Yoshizawa isimli bir Japon origami üstadı bulmuştur. Yapmış olduğu çalışmalar 1911 ve 2005 yıllarını kapsar. 

Origami Nedir

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Origami, kısaca: (折り紙 origami) Japonca "ori" (katlamak) ve "gami" (kâğıt) sözcüklerinin birleşiminden oluşmuş bir çeşit kâğıt katlama sanatına verilen addır. Japonlara özgü bir sanat dalıdır. Bu sanat genellikle kare kâğıt parçalarını kesmeden, yapıştırıcı kullanmadan, sadece katlayarak, çeşitli canlı ve cansız figürler oluşturmak suretiyle yapılır. Kağıdı keserek yapılan origami sanatına ise Krigami denir.

Origami Tarihi

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Origami sanatı ile ilgili ilk olarak net bir bilgi olmasa da Çinli Budist rahiplerin Japonya’ya getirdiği bilinmektedir. Japonya’da bu sanatın çok fazla değer görmesinin sebebi ise Japonların kâğıda verdikleri önemden kaynaklanmaktadır. Hatta bu öyle bir saygıdır ki “Kami”nin yazılışı farklı olsa da “Tanrı” kelimesiyle sesteş bir hal arz eder. Yani, Japon geleneklerinde kitap ve onun yapı malzemesi kâğıda çok saygı duyulmakta ve kağıda çok özen gösterilmektedir.  
 
Origami sanatının temel maddesi malum kağıttır. Kağıdı ilk olarak Çinliler M.Ö.250’de bulmuştur. Yazıdan sonra en büyük icatlardan biri olan kağıt, ilk üretilmeye başladığı zamanlarda oldukça pahalı ve çok az bulunan bir materyal olduğundan origami de zenginlerin ilgilendiği bir sanat dalıydı. Geçen zaman içeresinde kağıt üretiminde geliştirilen teknolojik aletler neticesinde kağıdın maliyeti azalarak origami sanatı da hemen hemen her kesime ulaşma imkanına kovuşmuş oldu. 
Origami'yi tarihte ilk kullanıldığında “kağıt katlama sanatı”ndan daha farklı bir anlamda kullanılmış olsa da özünde yine de katlama barındırdığını bilvesile söylemiş olalım. Çünkü, “Origami Tsuki” Japonca da "sertifika, tasdikname, ruhsat" anlamında kullanılmıştır. Bu durum Japonların geçmişte özel belgeleri değişik biçimlerde katlamalarından kaynaklanmaktadır. Japonya eski geleneklerinde samuraylara yani kılıç ustalarına verilen diplomaların taklid edilmemesi de böyledir. Yani her samuraya verilen diploma farklı şekillerde katlanarak verilmiştir. Origami sanatının günümüze bakan yönüyle geçirdiği değişim ve gelişim evreleri Doğu’da ve Batı’da farklı biçimlerde yaşanmıştır.. 20.yy da kitle iletişim araçlarının artması sayesinde hem Doğu, hem de Batı’da bilgi alışverişi arttıkça origami sanatı da bir çok insanın ilgisini çekerek yayılmıştır.

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi
Doğuda origamiye ilk Japonlar sahip çıkmıştır. 1200 yıllık bir geleneğin tüm formları Henian Dönemi’nde (794 - 1185) dini törenlerde tapınak süslemek için kullanmışlardır. Japonya’da günümüze kadar gelen Japoncada “Senbaorizuru”olarak adlandırılan 1000 Turna katlama geleneğinin de bu dönemde başladığı düşünülmektedir. 
Bugün origami hakkındaki bilgilerin çoğu Edo Dönemine (1603-1867) dayanmaktadır.
 
Origaminin ilk yazılı kaynakları ise Senbaorizuru Orikata (1000 Turna Katlama) 1797, ve Kan No Mado 1845’li dönemlerde yazılmıştır. 
 
Origami denilince akla ilk Akira Yoshizawa gelir. Yaklaşık olarak 50 000’in üzerinde çalışması olduğu tahmin edilen Akira Yoshizawa’nın origami tariflerinde kullanılan sembolleri ortaya atan kişidir. 
 
Avrupa origamiyi ilk İspanya’yı fetheden müslümanlardan öğrenmiştir. İslam dinin de insan ve hayvan figürlerinin yasaklı olmasından dolayı klasik origami figürlerinden daha çok origami desen çalışmaları ve geometrik formlar içeren parçalı origami çalışmalarına rastlanmaktadır. Origamiyle tanışan İspanyollar kendi kültürlerinin bir parçası haline getirerek origamiye birçok yeni figür de kazandırmışlardır. Hatta ilk origami okulu “Unamuno” İspanya’da Miguel Unamuno (1864-1936) tarafından açılmıştır. İspanyolların Güney Amerika’da origami konusunda önde gelen isimlerinden biri de Ismael Adolfo Cerceda’dır. Baenos Aires'te yaşayan Cerceda aslında bir bıçak atıcı ustasıdır. Sırf sinirlerini sakinleştirmek için origami yapmaya başlayan Cerceda kendisini çok geliştirmiş ve yeni birçok figürler üretmiştir.
Friedrich Frobel ise origamiyi eğitsel araç olarak kullanan ilk kişidir.

Batı’da origaminin gelişmesine Robert Harbin’de “Paper Magic-Kağıt Büyüsü-1956” eseriyle Avrupa’da yayımlanan ilk origami kitabıyla büyük katkı sağlamıştır.
 
Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Bugün origami günümüzde sadece Japonların geleneksel el sanatları olmaktan çıkarak dünyanın hemen hemen her ülkesinde her yaş ve meslekten insanın uğraştığı bir hobi, eğitim kurumlarının kullandığı öğrenme ve öğretme aracı olmuştur. Artık dünyanın bir çok ülkesinde origami kulüpleri ve federasyonları açılmış ve faaliyetlerine devam etmektedir.

Origami Nerelerde Kullanılır?

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Origami sanatı, dünya genelinde her ne kadar bir hobi amaçlı yapılıyor olsa da birçok alanda dekoratif amaçlı kullanılmaktadır. Origami sanatı ile faklı figürler yaparak değer verdiğiniz veya sevdiğiniz insanlara hediye edebilir, çocuklar için bu figürlerden yapacağınız çeşitli oyuncaklar yapıp onları mutlu edebilirsiniz. 

Origami Sanatının Çocuk Gelişimine Etkisi

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

Origami sanatının çocuk gelişimi ve çocuklar üzerinde etkisi hiç kuşkusuz yadsınamaz. Özellikle çocukların matematiksel zekâsının gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Çocuklara bu sanatı hobi haline getirmesini sağlayabilirsiniz. 
Origami elbette çocuklar açısından herşeyden önce bir oyun niteliği taşıdır. 

Origaminin Çocuklara Kısaca Etkisi

Origami Nedir / Origami Nasıl Yapılır / Origami Türleri ve Tarihçesi

  • Çocuklarda estetik duygusunun gelişmesini sağlar,
  • Çocuklarda öğrenebilme, algılama yetisinin gelişmişine yardımcı olur, 
  • Çocuklarda gözlem yapmayı, iletişim kurmayı, iş birliği ve el becerisini geliştirmektedir. 
  • Bu tarz sanatsal faaliyetler çocuklarda sosyalleşmesini sağlar, 
  • Origami yapan her çocuk kağıda kendi his ve düşüncesini yansıtacağı için, kağıdın aldığı şekil, renk ve boyutlara bizzat kendileri karar vererek duygu ve düşüncelerini yansıtma fırsatı sağlamaktadır, 
  • Origami sanatı yapan çocukların elleri, gözleri, beyinleri çalıştığı için bu koordinasyonun çocuklar için büyük önem taşır. Dolayısıyla çocuklarda psiko-motor gelişimi sağlamaktadır. 
  • Origami, çocukların dil ve diksiyonlarının gelişmesine de yardımcı olmaktadır, 
  • Origami, çocukların matematiksel zekâsının gelişmesinde bilimsel olarak denenmiş ve çocuklarda büyük başarılı olmuştur. 
  • Origami sanatı ile matematiği çocuklara oyun oynar gibi eğlenceli bir şekilde öğretilmesine katkı sağlar, 
  • Yine çocukların geometrik şekiller yardımı ile matematik ve geometrinin hemen hemen her kavramını öğretebilirsiniz, 
  • Yapılacak şekiller arasında: Kare, Dikdörtgen, Dik Üçgen, Köşegen, Orta Nokta, Kiriş, Alan, Yamuk, Orta Dikme, Pisagor Teoremi, Geometri ve Cebir ile ilgili kavramların hepsini çocuklar görsel ve kendisi yaparak daha iyi öğrenebilecektir.
YORUMLAR